Cijfers2024
Rente op de schuld
De rente op de schuld kost € 4,32 van elke 100 euro, of 14,5 miljard euro in 2024.
- € 4,32van elke 100 euro overheidsuitgaven in 2024
- € 14,5 miljarduitgegeven in 2024
- 2,3%van de rijkdom die in één jaar wordt geproduceerd (bbp)
In het kort
Wanneer de overheden meer uitgeven dan ze ontvangen, lenen ze. Zoals bij een lening bij de bank betalen ze rente aan wie hun geld uitleent. Met dat geld wordt geen enkele overheidsdienst betaald: het is de prijs van de leningen uit het verleden.
Het grootste deel wordt betaald door de federale overheid, die het leeuwendeel van de schuld draagt: 73% van het totaal.
Wat in deze lijn zit
De officiële posten waaruit deze lijn bestaat, in 2024.
Officiële samenstelling
Opgetelde posten 01.7
Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp · gegevens opgehaald op 20 november 2026.
Voor wie meer wil weten
Deze post in detail
Wat de officiële documenten zeggen: wat erin zit, hoeveel mensen, waarom het verandert, wat al beslist is en wat becijferd is. Elke zin verwijst naar het document waaruit hij komt.
Let op de totalen. Het cijfer bovenaan de pagina telt alle overheden samen, volgens Eurostat. Hieronder tellen de federale documenten minder mee, en voor andere jaren. De bedragen verschillen dus zonder elkaar tegen te spreken.
Elke kaart opent met uitleg die voor deze site is geschreven, met de hulp van AI, op basis van de geciteerde documenten. Het feit en het citaat komen uit het officiële document.
Bekijk deze cijfers in een tabel
| Jaar | Rente betaald door alle overheden samen, in miljard euro |
|---|---|
| 2025 | 14,5 |
| 2024 | 13,6 |
| 2023 | 11,7 |
| 2022 | 8,8 |
| 2021 | 8,6 |
| 2020 | 9,1 |
| 2019 | 9,6 |
| 2018 | 10,0 |
| 2017 | 10,7 |
| 2016 | 11,9 |
| 2015 | 12,4 |
| 2014 | 13,3 |
| 2013 | 13,2 |
| 2012 | 13,8 |
| 2011 | 13,6 |
| 2010 | 13,2 |
| 2009 | 13,7 |
| 2008 | 14,2 |
| 2007 | 13,8 |
| 2006 | 13,5 |
| 2005 | 13,7 |
| 2004 | 14,4 |
| 2003 | 15,2 |
| 2002 | 16,0 |
| 2001 | 17,4 |
| 2000 | 17,2 |
| 1999 | 16,8 |
| 1998 | 17,3 |
| 1997 | 17,4 |
| 1996 | 18,9 |
| 1995 | 19,8 |
Bron: Eurostat, rente en schuld van de overheid (oktober 2026)
Wat al beslist is
Aangekondigd
Minder tekort, dus iets minder rente
Volgens de regering verminderen de besparingen en extra ontvangsten waartoe voor 2026-2029 is beslist, wat er geleend moet worden, en dus de stijging van de rente.
Verwachte besparing: € 463 miljoen (2029)
Rekenhof, begroting 2026 (februari 2026) · pagina 122 van de pdf
Citaat uit het document
« La Cour des comptes indique enfin que, selon le gouvernement, les mesures adoptées lors du dernier conclave permettraient de freiner la hausse des charges d’intérêt »
Van kracht
Financieringsplan 2026: 59,6 miljard te lenen
Het Agentschap van de Schuld leent in 2026 vooral via olo's (51,6 miljard), met drie nieuwe lijnen: een op 10 jaar, een op 5 jaar en een op lange termijn; het koopt ook vooraf 4,6 miljard olo's van 2027 en 2028 terug.
Federaal Agentschap van de Schuld, financieringsplan 2026 (5 december 2025) · pagina 3 van de pdf
Citaat uit het document
« Furthermore, the Belgian Debt Agency plans to buy back bonds maturing in 2027 and 2028, for an amount of EUR 4.60 billion. »
Van kracht
De schuld langlopend houden
De minister van Financiën legt een gemiddelde looptijd van de schuld van minstens 9,25 jaar op en beperkt het deel van de schuld dat binnen twaalf maanden geherfinancierd moet worden tot 17,5 %.
Federaal Agentschap van de Schuld, financieringsplan 2026 (5 december 2025) · pagina 5 van de pdf
Citaat uit het document
« In 2026, the average life of the debt portfolio will again be required to exceed 9.25 years. »
Goedgekeurd
Eenjarige staatsbon van september 2023, met belasting verlaagd tot 15 %
Om de spaarrekeningen te beconcurreren, bood de Staat particulieren een staatsbon op één jaar aan tegen 3,30 % bruto, belast tegen 15 % in plaats van 30 %. Hij haalde 21,9 miljard euro op, terugbetaald in september 2024.
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 61 van de pdf
Citaat uit het document
« Le gouvernement a décidé sur sa proposition d'accorder un taux d'imposition réduit à 15,0% à ce bon d'État »
Toon nog 3 besliste of aangekondigde maatregelen
Van kracht
Staatsbons vier keer per jaar aangeboden
In 2024 en in 2025 bood het Agentschap elk kwartaal staatsbons aan, waaronder een staatsbon op één jaar. Particulieren belegden er in 2025 1,0 miljard euro in; voor 2026 is 0,4 miljard gepland voor de staatsbons op meer dan een jaar.
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 40 van de pdf
Citaat uit het document
« Tout comme en 2024, l’Agence a émis en 2025 des bons d’État lors des quatre campagnes traditionnelles de mars, juin, septembre et décembre. »
Aangekondigd
Verkoop van overheidsparticipaties gepland in 2027
De ramingen voor 2027 gaan ervan uit dat de Staat voor 2 miljard euro participaties verkoopt. Dat vermindert wat er geleend moet worden, en dus een beetje de rente, maar niet het tekort.
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 78 van de pdf
Citaat uit het document
« Vente de participations/corrections défense 0 -2.000 »
Van kracht
Europese SAFE-lening voor defensie
België ondertekende met de Europese Commissie een SAFE-lening; een eerste schijf van 1,25 miljard euro werd in oktober 2026 gestort.
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 1 van de pdf
Citaat uit het document
« Ce montant représente 15 % du montant total de l’emprunt. »
Voor 2026 plande het Agentschap van de Schuld 59,6 miljard euro te lenen, 5,9 miljard meer dan in 2025.Meer weten
In gewone woorden
Elk jaar in december publiceert het Agentschap van de Schuld zijn financieringsplan: hoeveel de federale Staat het volgende jaar zal moeten lenen, en hoe. Voor 2026 ligt het bedrag hoger dan het jaar voordien.
Waarom dit belangrijk is
Dat plan is de concrete vertaling van het tekort en de terugbetalingen: op die leningen speelt de toekomstige kostprijs van de schuld.
Om in het achterhoofd te houden
Het plan voor 2027 is bij deze update nog niet gepubliceerd.
Citaat uit het document
« The Belgian Debt Agency expects the 2026 gross borrowing requirements of the federal government to amount to EUR 59.55 billion. This represents an increase of EUR 5.90 billion »
Federaal Agentschap van de Schuld, financieringsplan 2026 (5 december 2025) · pagina 3 van de pdf
Het grootste deel komt van olo's (51,6 miljard euro); voor 0,4 miljard zijn staatsbons voor particulieren gepland.Meer weten
In gewone woorden
De Staat leent vooral door olo's aan professionele beleggers te verkopen. Een klein deel komt van andere programma's, Europese leningen en staatsbons voor particulieren.
Waarom dit belangrijk is
De verdeling toont dat de kostprijs van de schuld in de eerste plaats op de financiële markten wordt bepaald, en niet bij de spaarders.
Citaat uit het document
« In 2026, the Belgian Debt Agency plans to issue EUR 51.60 billion of OLOs. »
Federaal Agentschap van de Schuld, financieringsplan 2026 (5 december 2025) · pagina 3 van de pdf
Eind september 2026 was 96 % van de voor het jaar geplande financiering gerealiseerd (54,3 van 56,3 miljard euro).Meer weten
In gewone woorden
Het maandbulletin van het Agentschap volgt de uitvoering van het plan. Eind september was bijna alle geplande financiering voor het jaar al gerealiseerd.
Waarom dit belangrijk is
Dat betekent dat de rente van de meeste leningen van 2026 al vastligt: een renteschommeling tegen het einde van het jaar zou de factuur van 2026 weinig veranderen.
Om in het achterhoofd te houden
De staatsbons blijven achter op het plan: iets minder dan de helft van het geplande bedrag was ingeschreven.
Citaat uit het document
« Réalisé (30/09/2026) 51 120 1 718 191 1 251 54 280 »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 2 van de pdf
In oktober 2026 kreeg de Staat een eerste schijf van 1,25 miljard euro van de Europese SAFE-lening (defensie).Meer weten
In gewone woorden
SAFE is een leningsprogramma van de Europese Unie om defensie-uitgaven te financieren. België kreeg er in oktober 2026 een eerste schijf van.
Waarom dit belangrijk is
Het is een ander leenkanaal dan de markten; het telt mee in de federale schuld zoals de andere leningen.
Om in het achterhoofd te houden
De rente op die lening werd niet gevonden in de geraadpleegde documenten.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« l’Agence de la Dette a reçu 1,25 milliard d’euros de préfinancement dans le cadre de l’accord de prêt SAFE »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 1 van de pdf
Toon nog 7 gecontroleerde feiten
Voor de staatsbon van 2023 verlaagde de regering de belasting op de rente (roerende voorheffing) van 30 % naar 15 %.Meer weten
In gewone woorden
De roerende voorheffing is de belasting die aan de bron wordt ingehouden op de rente van een belegging, normaal 30 %. Voor die staatsbon halveerde de regering ze tijdelijk.
Waarom dit belangrijk is
Door die verlaging werd de staatsbon aantrekkelijker dan spaarrekeningen; ze deed ook de vraag rijzen naar de gelijke behandeling met andere beleggingen.
Om in het achterhoofd te houden
De Raad van State wees in zijn advies over het wetsontwerp op die vraag naar gelijke behandeling.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les amendements réduisent le précompte mobilier de 30 % à 15 % pour les bons d’État émis pour une durée d’un an »
Kamer, amendementen over de staatsbon (oktober 2023) · pagina 13 van de pdf
De staatsbon bracht 3,30 % bruto op, of 2,805 % netto na die verlaagde belasting.Meer weten
In gewone woorden
De coupon is de jaarlijkse rente die het effect belooft. Na de verlaagde belastinginhouding kreeg de spaarder iets minder dan de aangekondigde rente.
Waarom dit belangrijk is
Het is die nettorente, vergeleken met de spaarrekeningen van toen, die het succes van de staatsbon verklaart.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« l'annonce du coupon (3,30% , qui après déduction du précompte mobilier donnerait un taux d'intérêt net de 2,805%) »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 62 van de pdf
RamingVolgens het Agentschap van de Schuld kostte die staatsbon de Staat 3,14 %, tegenover 3,64 % voor een gewone lening met dezelfde looptijd.Meer weten
In gewone woorden
Voor de Staat is de kostprijs van de staatsbon niet alleen de coupon: hij krijgt een deel van de rente terug via de belasting, en hij betaalt geen commissie op inschrijvingen die rechtstreeks bij hem gebeuren. Het Agentschap van de Schuld vergeleek die kostprijs met die van een lening met dezelfde looptijd op de markten.
Waarom dit belangrijk is
De vraag naar de kostprijs komt telkens terug wanneer een nieuwe staatsbon met een fiscaal voordeel wordt voorgesteld.
Om in het achterhoofd te houden
Het is de berekening van het Agentschap zelf; er werd geen onafhankelijke evaluatie gevonden.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« s'élève à 3,14% alors que le coût de financement au 4 septembre 2023 pour une émission de dette de même durée s'élève à 3,64%. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 63 van de pdf
RamingVolgens de regering remmen de maatregelen van de begroting 2026 de stijging van de rente tegen 2029 met ongeveer 463 miljoen euro af.Meer weten
In gewone woorden
Wanneer het tekort kleiner wordt, moet de Staat minder lenen en betaalt hij de volgende jaren dus minder rente. De regering becijfert dat effect voor de maatregelen waartoe ze voor 2026 en later heeft beslist.
Waarom dit belangrijk is
In de begrotingsdocumenten werken beslissingen via dat kanaal in op de rente: door minder te moeten lenen.
Om in het achterhoofd te houden
Dat bedrag veronderstelt dat de maatregelen opbrengen wat gepland is; het is een cijfer van de regering, dat het Rekenhof aanhaalt.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« les mesures adoptées lors du dernier conclave permettraient de freiner la hausse des charges d’intérêt, calculée à politique inchangée (+6,1 milliards entre 2025 et 2029), d’environ 463 millions d’euros. »
Rekenhof, begroting 2026 (februari 2026) · pagina 122 van de pdf
RamingDe ramingen voor 2027 gaan uit van een verkoop van overheidsparticipaties voor 2 miljard euro, waardoor er minder geleend moet worden.Meer weten
In gewone woorden
De Staat bezit aandelen in verschillende bedrijven. Ze verkopen brengt één keer geld op, waardoor er dat jaar minder geleend moet worden.
Waarom dit belangrijk is
Minder lenen betekent daarna iets minder rente; maar zo'n verkoop verkleint het tekort niet zoals Europa het meet.
Om in het achterhoofd te houden
De ramingen zeggen niet welke participaties verkocht zouden worden.
Citaat uit het document
« Voor 2027 werd daarbij rekening gehouden met een verkoop van participaties ten belope van 2 miljard euro. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 77 van de pdf
Op het moment van de najaarsprognoses van de Commissie had België nog geen federale begroting voor 2027 ingediend.Meer weten
In gewone woorden
Eind november 2026 was de federale begroting 2027 nog niet ingediend in het parlement. De vooruitzichten van de Commissie gaan er dus van uit dat er geen nieuwe maatregelen komen.
Waarom dit belangrijk is
Zolang de begroting niet beslist is, blijft het rentebedrag voor 2027 een technische raming.
Citaat uit het document
« Belgium has not submitted a federal budget for 2027 before the cut-off date of the forecast »
In de lijst van beleidsopties voor de begroting 2027 gaat geen enkele maatregel rechtstreeks over de rente: volgens het Planbureau rem je ze af door het tekort te verkleinen.Meer weten
In gewone woorden
Voor de onderhandelingen bracht het Planbureau beleidsopties samen die experts voorstelden. Geen enkele mikt op de rente zelf.
Waarom dit belangrijk is
De rente is verschuldigd aan wie heeft geleend en kan niet zoals een andere uitgave met één beslissing worden verlaagd; ze daalt als de schuld trager groeit of als de rente daalt.
Om in het achterhoofd te houden
Het Planbureau voegt eraan toe dat een beter tekort ook de rente die de markten vragen kan doen dalen, dankzij een betere rating.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Aucune mesure n’a été proposée pour ce poste budgétaire, probablement parce qu’il tombe sous le sens que réduire le plus rapidement possible notre déficit permettra à la fois de réduire notre endettement et le taux d’intérêt exigé par les marchés financiers »
Planbureau, beleidsopties voor de begroting 2027 (juni 2026) · pagina 16 van de pdf
Wat erin zit
In 2025 betaalden alle Belgische overheden samen 14,5 miljard euro rente op hun schuld.Meer weten
In gewone woorden
Wanneer de overheid leent, betaalt ze elk jaar een prijs aan wie haar geld heeft geleend: de rente. Dit cijfer telt op wat de federale overheid, de sociale zekerheid, de gemeenschappen en gewesten en de lokale besturen betalen. Wat ze elkaar verschuldigd zijn, wordt niet twee keer geteld.
Waarom dit belangrijk is
Dit bedrag past bij de afbakening van de rest van deze site (alle overheden, Europese rekeningen). Met dat geld wordt geen enkele dienst betaald: het vergoedt vroegere leningen.
Om in het achterhoofd te houden
Het cijfer voor 2025 is nog voorlopig en kan veranderen wanneer Eurostat een nieuwe versie van de rekeningen publiceert.
Citaat uit het document
« A,MIO_EUR,S13,D41PAY,BE 17213.6 17370.7 15955.9 15231.8 14419.3 13657.0 13471.8 13845.1 14173.6 13749.2 b 13226.3 13592.9 13814.0 13223.0 13332.5 12396.3 11882.9 10697.2 10006.2 9627.9 9126.6 8580.8 8755.2 11726.7 13603.1 14511.8 p »
Het Federaal Agentschap van de Schuld, dat voor de federale Staat leent, betaalde in 2025 10,78 miljard euro rente, of 1,68 % van het bbp.Meer weten
In gewone woorden
Het Federaal Agentschap van de Schuld is de overheidsdienst die voor de federale Staat leent en zijn schuld beheert. Dit bedrag is wat de federale Staat in 2025 aan rente heeft betaald, na aftrek van de rente die hij zelf op zijn beleggingen kreeg.
Waarom dit belangrijk is
Dit cijfer wordt het vaakst aangehaald in het federale debat, omdat de federale Staat het grootste deel van de schuld draagt en nu over zijn begroting onderhandelt.
Om in het achterhoofd te houden
Het is niet rechtstreeks vergelijkbaar met de 14,5 miljard van alle overheden, die anders worden geteld (bruto).
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les charges d’intérêts fédérales ont augmenté pour la troisième année consécutive, atteignant 10,78 milliards d’euros. En pourcentage du PIB, elles ont également progressé pour atteindre 1,68 % du PIB (contre 1,61 % en 2024). »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 4 van de pdf
Die rente komt in 2025 overeen met 2,3 % van het bbp.Meer weten
In gewone woorden
Het bbp is de waarde van alles wat het land in een jaar produceert. Door de rente tegenover het bbp te zetten, kun je jaren vergelijken waarin de prijzen en de economie niet even groot waren.
Waarom dit belangrijk is
Dat aandeel zegt welk stuk van de jaarlijks geproduceerde welvaart naar rente gaat. Het is ook de eenheid die de Europese regels en de officiële vooruitzichten gebruiken.
Om in het achterhoofd te houden
Andere documenten schrijven 2,2 % voor 2025: ze steunen op een oudere versie van de rekeningen, niet op een andere werkelijkheid.
Citaat uit het document
« A,PC_GDP,S13,D41PAY,BE 9.0 8.6 7.8 7.5 6.9 6.7 6.6 5.8 5.4 4.9 4.4 4.1 4.0 4.0 4.0 3.6 3.6 3.6 3.4 3.3 3.0 2.8 2.4 2.2 2.0 2.0 1.7 1.6 1.9 2.2 2.3 »
Het cijfer van alle overheden en dat van de federale Staat zijn niet zomaar vergelijkbaar: het eerste is bruto, het tweede netto, na aftrek van de ontvangen rente.Meer weten
In gewone woorden
De rekeningen van alle overheden boeken de betaalde rente zonder de rente af te trekken die de overheid op haar belegd geld ontvangt. Ze tellen er ook een onrechtstreekse vergoeding van de banken bij. Het Agentschap van de Schuld trekt de ontvangen rente wel af.
Waarom dit belangrijk is
Dat verklaart een deel van het verschil tussen beide cijfers. Wie ze rechtstreeks vergelijkt, krijgt een vertekend beeld van wat de andere bestuursniveaus betalen.
Om in het achterhoofd te houden
In 2023 was de ontvangen rente hoog, omdat de Staat na de staatsbon van september veel geld in kas had.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« les charges d'intérêt de l'ensemble des pouvoirs publics sont enregistrées par l'Institut des Comptes Nationaux (ICN) sur une base brute »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 16 van de pdf
De federale rente van 2026, raming na raming
Dezelfde post, drie keer geraamd: telkens iets hoger, vooral omdat de kortetermijnrente opnieuw is gestegen.
| Jaar | Cijfer | Bedrag | Bron |
|---|---|---|---|
| 2026 | Initiële begroting (januari 2026) · Raming | € 12,3 miljard | Federale begroting 2026, algemene toelichting (januari 2026) · pagina 149 van de pdf |
| 2026 | Aangepaste begroting (april 2026) · Raming | € 12,5 miljard | Aangepaste federale begroting 2026, algemene toelichting (april 2026) · pagina 121 van de pdf |
| 2026 | Monitoringcomité (juli 2026) · Raming | € 12,7 miljard | Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 79 van de pdf |
Bekijk deze 3 cijfers een voor een, met uitleg
RamingIn de initiële federale begroting 2026 werd de rente geraamd op 12,3 miljard euro, 1,4 miljard meer dan in 2025.Meer weten
In gewone woorden
Aan het begin van elk jaar raamt de federale begroting hoeveel de rente zal kosten. Voor 2026 lag de eerste raming al duidelijk hoger dan de uitgave van 2025.
Waarom dit belangrijk is
Die stijging van jaar tot jaar moet gefinancierd worden zoals elke andere nieuwe uitgave: ze komt bij het tekort als niets ze compenseert.
Om in het achterhoofd te houden
Het is een raming: ze hangt af van de rentevoeten, die in de loop van het jaar zijn veranderd.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les charges d’intérêt totales sont estimées à 12.343 millions d’euros pour 2026 et augmenteraient donc de 1.399 millions d’euros »
Federale begroting 2026, algemene toelichting (januari 2026) · pagina 149 van de pdf
RamingDe aangepaste begroting van april 2026 brengt ze op 12,5 miljard euro.Meer weten
In gewone woorden
In de lente herziet de regering haar begroting: dat is de ‘aangepaste begroting’. De raming van de rente werd er licht verhoogd.
Waarom dit belangrijk is
Elke opwaartse herziening van de rente verkleint de ruimte van de regering voor haar andere keuzes.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les charges d'intérêt totales sont estimées pour 2026 à 12.455 millions d’euros et augmenteraient donc de 1.495 millions d’euros par rapport aux réalisations de 2025. »
Aangepaste federale begroting 2026, algemene toelichting (april 2026) · pagina 121 van de pdf
RamingIn juli 2026 raamt het Monitoringcomité ze op 12,7 miljard euro voor 2026, omdat de kortetermijnrente hoger ligt dan verwacht.Meer weten
In gewone woorden
Het Monitoringcomité is een groep topambtenaren die raamt waar de begroting naartoe gaat als er geen nieuwe beslissingen komen. In juli verhoogde het de raming van de rente voor 2026 nog.
Waarom dit belangrijk is
Dat rapport dient als basis voor de begrotingsonderhandelingen: met zijn versie van de rente werkt de regering.
Om in het achterhoofd te houden
De reden die wordt gegeven is de stijging van de kortetermijnrente, die van leningen op enkele maanden, die snel doorwerkt in de rentelasten.
Citaat uit het document
« De totale interestlasten op economische basis worden voor 2026 bijgevolg geraamd op 12.680 miljoen euro, of dus 225 miljoen euro meer dan voorzien in de aangepaste begroting 2026. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 79 van de pdf
Het laagste punt werd bereikt in 2022: 8,8 miljard euro, of 1,6 % van het bbp.Meer weten
In gewone woorden
In 2022 lag de betaalde rente op het laagste punt in decennia. In de jaren daarvoor kon de Staat lenen tegen een rente van bijna nul, en die goedkope leningen wogen zwaar in de schuld.
Waarom dit belangrijk is
Dat is het vertrekpunt van de huidige stijging: de meeste vergelijkingen over de stijgende rente vertrekken van dat jaar.
Citaat uit het document
« A,MIO_EUR,S13,D41PAY,BE 19819.3 18857.9 17429.5 17255.0 16807.1 17213.6 17370.7 15955.9 15231.8 14419.3 13657.0 13471.8 13845.1 14173.6 13749.2 13226.3 13592.9 13814.0 13223.0 13332.5 12396.3 11882.9 10697.2 10006.2 9627.9 9126.6 8580.8 8755.2 11726.7 13603.1 14511.8 »
In 1995 woog de rente 9,0 % van het bbp (19,8 miljard euro): in verhouding tot de economie vier keer zoveel als nu.Meer weten
In gewone woorden
Halverwege de jaren negentig was de schuld veel zwaarder in verhouding tot de economie en lag de rente veel hoger. Een veel groter deel van de geproduceerde welvaart ging toen naar rente.
Waarom dit belangrijk is
Dat ijkpunt toont dat het huidige niveau op lange termijn bekeken laag blijft, ook al stijgt het sinds 2022 opnieuw.
Om in het achterhoofd te houden
‘Vier keer’ is een berekening van deze site, die twee aandelen van het bbp vergelijkt; in euro is het verschil veel kleiner, omdat de economie sindsdien sterk gegroeid is.
Citaat uit het document
« A,PC_GDP,S13,D41PAY,BE 9.0 8.6 7.8 7.5 6.9 6.7 6.6 5.8 5.4 4.9 4.4 4.1 4.0 4.0 4.0 3.6 3.6 3.6 3.4 3.3 3.0 2.8 2.4 2.2 2.0 2.0 1.7 1.6 1.9 2.2 2.3 »
Op federaal niveau betaalt de Schatkist het grootste deel van de rente; daar komt de rente van enkele federale overheidsinstellingen bij.Meer weten
In gewone woorden
De Schatkist is de centrale kas van de federale Staat: zij leent, via het Agentschap van de Schuld, en betaalt het grootste deel van de rente. Daarbij komen enkele federale instellingen met hun eigen schulden.
Waarom dit belangrijk is
Zo weet je waarover het gaat wanneer een document ‘de rente van de federale overheid’ vermeldt: bijna alles komt van de schuld van de Staat zelf.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les charges d’intérêt totales du pouvoir fédéral sont définies principalement par les charges d'intérêt à charge du Trésor auxquelles s’ajoutent les charges d’intérêt des organismes à consolider »
Aangepaste federale begroting 2026, algemene toelichting (april 2026) · pagina 121 van de pdf
In de begroting 2026 gaat het om 12,3 miljard euro rente op 293,5 miljard euro uitgaven van de federale overheid en de sociale zekerheid.Meer weten
In gewone woorden
De documenten noemen alle uitgaven behalve de rente ‘primaire uitgaven’. Hier zie je welke plaats de rente inneemt in alle uitgaven van de federale overheid en de sociale zekerheid.
Waarom dit belangrijk is
De rente blijft een klein deel van de federale uitgaven, maar het is een van de delen die het snelst groeien.
Om in het achterhoofd te houden
Het verschil tussen beide totalen is een berekening van deze site; hetzelfde rapport geeft rechtstreeks 12,3 miljard.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Dans le budget initial de 2026, les dépenses de l’Entité I s’élèvent à 293,5 milliards d’euros, soit 44,2% du PIB. Si on exclut la charge des intérêts sur la dette, les dépenses dites primaires s’élèvent à 281,2 milliards d’euros »
Planbureau, beleidsopties voor de begroting 2027 (juni 2026) · pagina 7 van de pdf
Voor de federale overheid lag het minimum in 2022: 6,93 miljard euro, of 1,23 % van het bbp.Meer weten
In gewone woorden
De federale overheid bereikte haar laagste punt in hetzelfde jaar als alle overheden samen. Sindsdien stijgt haar rentefactuur elk jaar.
Waarom dit belangrijk is
Een vergelijking met dat minimum toont hoe groot de stijging is, maar 2022 was een uitzonderlijk jaar, geen normaal niveau.
Citaat uit het document
« 2022 6,93 -5,9 % 56,5 1,23 % »
Aangepaste federale begroting 2026, algemene toelichting (april 2026) · pagina 122 van de pdf
De schuld achter de rente
Die rente wordt betaald op een schuld van 692,8 miljard euro eind 2025 voor alle overheden samen.Meer weten
In gewone woorden
De schuld is alles wat de overheid heeft geleend en nog niet heeft terugbetaald. De rente is de prijs die elk jaar op dat bedrag wordt betaald.
Waarom dit belangrijk is
Hoe groter de schuld, hoe duurder elke rentestijging; dat is het verband tussen de schuld en de rentefactuur.
Om in het achterhoofd te houden
Het gaat om de ‘bruto’schuld: wat de overheid bezit, wordt er niet van afgetrokken.
Citaat uit het document
« A,MIO_EUR,S13,GD,BE 288517.1 278504.8 275699.3 277597.2 279629.8 281366.8 286744.4 288489.2 286378.9 288541.7 295285.0 297590.1 300599.3 327722.7 347317.9 364352.5 389535.9 404898.4 414629.8 431870.8 439196.7 453211.9 455131.9 460276.8 468404.8 516493.7 550321.6 580379.2 617214.9 644027.4 692831.9 »
Eind oktober 2026 bedroeg de schuld van de federale Staat 584,3 miljard euro.Meer weten
In gewone woorden
Het Agentschap van de Schuld publiceert elke maand de stand van de schuld van de federale Staat. Eind oktober 2026 lag ze hoger dan eind 2025.
Waarom dit belangrijk is
De schuld stijgt zolang de Staat meer uitgeeft dan hij ontvangt; elk extra geleend miljard voegt de volgende jaren rente toe.
Om in het achterhoofd te houden
Het maandcijfer schommelt in de loop van het jaar, volgens de kalender van leningen en terugbetalingen.
Citaat uit het document
« À la fin octobre 2026, la dette de l’État fédéral s’élevait à 584,26 milliards d’euros. »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 1 van de pdf
83 % van de federale schuld bestaat uit olo's, langlopende obligaties die de Staat op de financiële markten verkoopt.Meer weten
In gewone woorden
Een olo (lineaire obligatie) is een effect waarmee de Staat voor meerdere jaren leent: de koper krijgt elk jaar een vaste rente en krijgt zijn inleg terug op de vervaldag. Het is veruit de belangrijkste manier waarop de federale Staat leent.
Waarom dit belangrijk is
De prijs van de federale schuld hangt dus vooral af van de rente die op die financiële markten gevraagd wordt.
Om in het achterhoofd te houden
De geraadpleegde documenten zeggen niet wie die effecten bezit.
Citaat uit het document
« OLO 83,74% 82,94% 83,13% »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 3 van de pdf
87 % van de federale schuld heeft een vaste rente: voor dat deel verandert de rente niet tot de terugbetaling.Meer weten
In gewone woorden
Een lening met vaste rente houdt dezelfde rente tot ze wordt terugbetaald, ook als de marktrente intussen stijgt of daalt. Dat geldt voor het overgrote deel van de federale schuld.
Waarom dit belangrijk is
Dat verklaart waarom de rentestijging sinds 2022 maar geleidelijk zichtbaar wordt in de factuur: alleen het deel dat vervalt of nieuw is, betaalt de nieuwe rente.
Om in het achterhoofd te houden
De keerzijde: wanneer de rente daalt, daalt de factuur ook maar langzaam.
Citaat uit het document
« Fixe 87,41% 86,42% 86,61% »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 3 van de pdf
Toon nog 6 gecontroleerde feiten
De staatsbons die aan particulieren worden verkocht, zijn maar 0,12 % van de federale schuld.Meer weten
In gewone woorden
Een staatsbon is een effect dat de Staat rechtstreeks aan particulieren verkoopt, via de banken of via zijn eigen website. De bedragen blijven klein naast de leningen op de markten.
Waarom dit belangrijk is
Het debat over staatsbons duikt geregeld op; dit cijfer toont hun werkelijke gewicht in de schuld vandaag.
Om in het achterhoofd te houden
De staatsbons op één jaar worden bij de kortetermijnschuld geteld en zitten niet in dat percentage.
Citaat uit het document
« Bons d’État 0,15% 0,12% 0,12% »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 3 van de pdf
In september 2023 bracht de eenjarige staatsbon 21,9 miljard euro op, met voorsprong een record voor een belegging voor particulieren.Meer weten
In gewone woorden
In 2023 gaven de banken weinig rente op spaarrekeningen, terwijl de marktrente sterk gestegen was. De Staat bood particulieren toen een staatsbon op één jaar aan, die bedragen aantrok die nooit eerder voor zo'n belegging waren gezien.
Waarom dit belangrijk is
De operatie verving een jaar lang een deel van de leningen op de markten door geld van Belgische spaarders. Ze wordt vaak als voorbeeld aangehaald wanneer het gaat over hoe de schuld gefinancierd moet worden.
Om in het achterhoofd te houden
Die staatsbon werd in september 2024 terugbetaald: hij maakt geen deel meer uit van de schuld.
Citaat uit het document
« de sorte qu'au final 21,896 milliards d'euros ont été »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 62 van de pdf
Er waren 542.670 inschrijvingen op die staatsbon.Meer weten
In gewone woorden
Elke aankoop van die staatsbon, via een bank of op de website van het Agentschap, telt als een inschrijving. Het cijfer geeft een idee van hoe groot de beweging bij de spaarders was.
Waarom dit belangrijk is
Het toont dat de Staat rechtstreeks bij een groot aantal gezinnen kan lenen, wat terugkomt in het debat over staatsbons.
Om in het achterhoofd te houden
Het is een aantal inschrijvingen, geen aantal personen: eenzelfde spaarder kan meerdere keren hebben ingeschreven.
Citaat uit het document
« En termes de nombre de souscriptions, il s'agit de 542.670 souscriptions, dont 234.310 via le Grand Livre. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 62 van de pdf
In 2025 tekenden particulieren in voor 1,0 miljard euro staatsbons, waarvan 826 miljoen voor de eenjarige staatsbon.Meer weten
In gewone woorden
Sinds 2023 blijft het Agentschap van de Schuld meerdere keren per jaar staatsbons aanbieden, op één jaar en op langere termijn. In 2025 belegden particulieren er ongeveer een miljard euro in.
Waarom dit belangrijk is
Die bedragen zijn bescheiden naast wat de Staat moet lenen: staatsbons veranderen op zich de kostprijs van de schuld niet.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Le montant total souscrit par les investisseurs particuliers en 2025 a atteint 1 014 millions d’euros, dont 826 millions d’euros pour le bon d’État à 1 an »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 40 van de pdf
In 2025 moest de federale Staat 53,3 miljard euro lenen: 28,4 miljard voor zijn tekort en 22,5 miljard om vervallen leningen terug te betalen.Meer weten
In gewone woorden
Elk jaar moet de Staat om twee redenen lenen: om zijn tekort te dekken, en om oude leningen die vervallen terug te betalen door ze te vervangen door nieuwe. Dat totaal heet de ‘brutofinancieringsbehoeften’.
Waarom dit belangrijk is
Op die nieuwe leningen geldt de huidige rente: hoe groter ze zijn, hoe sneller de rentestijging doorwerkt in de rentelasten.
Om in het achterhoofd te houden
Een klein deel dient om leningen van het volgende jaar vooraf terug te betalen.
Citaat uit het document
« I. Besoins bruts de financement 52,52 53,31 »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 19 van de pdf
VooruitzichtVolgens het Agentschap van de Schuld zou de federale schuld stijgen van 577,5 miljard euro eind 2026 naar 731,0 miljard in 2031.Meer weten
In gewone woorden
Als de tekorten op het verwachte niveau blijven, zal de federale Staat elk jaar tientallen miljarden extra moeten lenen, en blijft zijn schuld stijgen. De bedragen komen van het Agentschap van de Schuld en werden door het Rekenhof overgenomen.
Waarom dit belangrijk is
Een grotere schuld betekent een grotere rentefactuur, ook als de rente niet meer zou bewegen.
Om in het achterhoofd te houden
Het is een projectie bij ongewijzigd beleid, gemaakt in de lente van 2026: ze houdt geen rekening met beslissingen die de regering nog zou kunnen nemen.
Citaat uit het document
« En milliards d’euros 550,6 571,6 577,5 602,8 630,9 660,8 694,3 731,0 »
Rekenhof, aangepaste begroting 2026 (mei 2026) · pagina 89 van de pdf
Waarom het verandert
Dertig jaar lang daalde de rente als aandeel van het bbp: de schuld woog minder zwaar en de rentevoeten daalden, onder meer dankzij de toetreding tot de euro.Meer weten
In gewone woorden
Vanaf het midden van de jaren negentig woog de schuld eerst steeds minder zwaar in verhouding tot de economie, en de rente daalde lange tijd. De rente nam dus een steeds kleiner deel van het bbp in.
Waarom dit belangrijk is
Die lange daling gaf opeenvolgende begrotingen ruimte; het Planbureau stelt vast dat die trend nu omkeert.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La part des charges d’intérêts par rapport au PIB a diminué depuis 1995 sous l’effet combiné de la diminution de l’endettement des autorités belges et de la baisse des taux d’intérêt »
Planbureau, beleidsopties voor de begroting 2027 (juni 2026) · pagina 16 van de pdf
Het keerpunt kwam in juli 2022: de Europese Centrale Bank begon haar depositorente te verhogen, die al jaren negatief was (-0,50 %).Meer weten
In gewone woorden
De Europese Centrale Bank (ECB) bepaalt de basisrente van de eurozone. Om de inflatie af te remmen, verhoogde ze die vanaf de zomer van 2022, na jaren van negatieve rente.
Waarom dit belangrijk is
Alle rentevoeten waartegen de Staat leent, zijn gevolgd: dat is de oorsprong van de stijgende rentelasten.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Le 27 juillet 2022, la Banque centrale européenne avait initié une série de hausses de son taux de dépôt qu'elle maintenait particulièrement bas (taux -0,50%) depuis plusieurs années. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 61 van de pdf
De gemiddelde rente op nieuwe olo's steeg van 0,161 % in 2021 naar 1,696 % in 2022 en 3,206 % in 2023.Meer weten
In gewone woorden
Die rente is wat de Staat gemiddeld moest betalen op de nieuwe olo's die in dat jaar werden verkocht. In twee jaar ging ze van bijna niets naar meer dan 3 %.
Waarom dit belangrijk is
Elke nieuwe lening houdt die rente gedurende haar hele looptijd, vaak meer dan tien jaar: de leningen van 2023 blijven dus lang duur.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Le rendement moyen pondéré des financements en OLO était encore de 1,696% en 2022 et de 0,161% en 2021. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 29 van de pdf
In 2025 leende de Staat op lange termijn tegen gemiddeld 3,12 %, tegenover 3,01 % in 2024.Meer weten
In gewone woorden
Na de sprong van 2022-2023 stabiliseerde de kostprijs van nieuwe langlopende leningen zich iets boven 3 %. Die rente ligt vast op het moment van de lening en blijft dezelfde tot de terugbetaling.
Waarom dit belangrijk is
Dat niveau ligt nog altijd ruim boven de gemiddelde rente op de hele schuld: zolang dat zo is, blijft de factuur stijgen naarmate de schuld wordt vernieuwd.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Le taux d’intérêt moyen des nouveaux financements à long terme était alors de 3,01 % et n’a augmenté que modérément pour atteindre 3,12 % en 2025. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 18 van de pdf
Toon nog 37 gecontroleerde feiten
Op zijn hele schuld betaalde de federale Staat in november 2025 gemiddeld 2,01 %: veel minder dan de rente op nieuwe leningen, omdat een groot deel werd geleend toen de rente laag was.Meer weten
In gewone woorden
De ‘impliciete kostprijs’ is de gemiddelde rente die de Staat op zijn hele uitstaande schuld betaalt, oude en nieuwe leningen samen. Omdat veel leningen dateren uit jaren met een zeer lage rente, ligt die gemiddelde rente veel lager dan de rente op nieuwe leningen.
Waarom dit belangrijk is
Het verschil tussen beide percentages geeft aan welke stijging nog komt: elke oude lening die vervangen wordt, trekt het gemiddelde omhoog.
Citaat uit het document
« The implicit cost of the portfolio was 2.01% in November. »
Federaal Agentschap van de Schuld, financieringsplan 2026 (5 december 2025) · pagina 5 van de pdf
In oktober 2026 was die gemiddelde rente gestegen tot 2,29 %.Meer weten
In gewone woorden
De gemiddelde rente op de federale schuld blijft langzaam stijgen, naarmate oude leningen worden vervangen. Het Agentschap van de Schuld publiceert die rente elke maand in zijn bulletin.
Waarom dit belangrijk is
Op een schuld van honderden miljarden betekent zelfs een kleine stijging van die rente honderden miljoenen euro per jaar.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« le taux d’intérêt moyen sur les instruments de la dette a augmenté pour s’établir à 2,29 % »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 1 van de pdf
Telkens een oude, goedkope lening vervalt, wordt ze vervangen door een duurdere: in 2023 werden zo olo's met een rente van 2,25 % en 0,20 % terugbetaald.Meer weten
In gewone woorden
Herfinancieren betekent opnieuw lenen om een lening terug te betalen die vervalt. Als de oude lening een zeer lage rente had en de marktrente hoger ligt, kost de nieuwe lening meer.
Waarom dit belangrijk is
Dat is het belangrijkste mechanisme achter de stijgende rentelasten in de komende jaren, zelfs zonder nieuwe schuld.
Citaat uit het document
« (OLO 68 avec un coupon de 2,25% et OLO 79 avec un coupon de 0,20%) »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 29 van de pdf
Voorbeeld uit oktober 2026: bij de heropening van een oude olo met een rente van 0,40 % per jaar (vervaldag 2040) moest de Staat de kopers een rendement van 4,742 % bieden.Meer weten
In gewone woorden
De Staat kan een bestaande olo opnieuw verkopen. Als de coupon heel laag is, betalen de kopers niet de terugbetalingswaarde maar veel minder: het verschil levert hun het marktrendement op.
Waarom dit belangrijk is
Het voorbeeld toont concreet het verschil tussen geld dat vroeger werd geleend en de prijs van geld vandaag.
Om in het achterhoofd te houden
In de rekeningen wordt dat prijsverschil over de looptijd van de lening gespreid en als rente geteld.
Citaat uit het document
« OLO90 – 0,40% - juin/40 BE0000350596 610 / 233 843 57,081 / 4,742% 1,75 »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 1 van de pdf
De federale schuld heeft een gemiddelde looptijd van 10,1 jaar: een rentestijging werkt dus maar langzaam door in de rentelasten.Meer weten
In gewone woorden
De gemiddelde looptijd geeft aan binnen hoeveel tijd de schuld gemiddeld moet worden terugbetaald. Een langlopende schuld wordt langzaam vernieuwd: elk jaar gaat maar een klein deel over naar de nieuwe rente.
Waarom dit belangrijk is
Dat vangt de schok van een rentestijging op, maar betekent ook dat de stijging nog jaren doorgaat.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La durée moyenne de la dette de l’État fédéral a augmenté de 0,06 année pour revenir à 10,10 années »
Federaal Agentschap van de Schuld, maandbulletin oktober 2026 · pagina 1 van de pdf
Het Agentschap van de Schuld heeft de voorbije jaren veel op zeer lange termijn en tegen vaste rente geleend, om het risico van een rentestijging te beperken.Meer weten
In gewone woorden
Toen de rente laag was, koos het Agentschap van de Schuld ervoor om voor zeer lange tijd en tegen vaste rente te lenen, om die lage rente zo lang mogelijk te behouden. Een vaste rente verandert niet tot de terugbetaling, ook als de marktrente stijgt.
Waarom dit belangrijk is
Die keuze verklaart waarom België de rentestijging trager voelt dan wanneer het op korte termijn had geleend.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Il est bien connu que l’Agence a fortement limité les risques de taux d’intérêt en empruntant ces dernières années sur des maturités très longues, à taux fixe. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 6 van de pdf
De olo's die in 2023 werden uitgegeven, hadden een gemiddelde looptijd van 17,32 jaar.Meer weten
In gewone woorden
In 2023 leende de Staat vooral voor lange tijd: gemiddeld voor meer dan zeventien jaar. Die leningen werden gesloten tegen de hogere rente van 2023.
Waarom dit belangrijk is
Een lange lening beschermt tegen toekomstige stijgingen, maar legt ook voor lange tijd de rente van het moment vast.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La maturité moyenne pondérée des OLO émises en 2023 s'est élevée à 17,32 années »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2023 · pagina 29 van de pdf
In 2025 daalde de gemiddelde looptijd van de nieuwe leningen, zonder nieuwe lening op 30 jaar, tot 11,13 jaar; zo bleef hun kostprijs dicht bij die van 2024.Meer weten
In gewone woorden
In 2025 lanceerde het Agentschap geen nieuwe lening op 30 jaar. Zijn nieuwe leningen waren dus korter, en kortere leningen kostten iets minder.
Waarom dit belangrijk is
Dat is een voortdurende afweging van het Agentschap: een lagere kost vandaag tegenover meer herfinanciering, en dus meer renterisico, morgen.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« la durée moyenne du financement s’est établie à 11,13 ans, soit un niveau nettement inférieur à celui observé ces dernières années. Cela nous a toutefois permis de maintenir le coût du financement à un niveau proche de celui de 2024. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 18 van de pdf
In 2025 werd de stijging afgeremd door de daling van de kortetermijnrente.Meer weten
In gewone woorden
Een deel van de schuld wordt maar voor enkele maanden geleend. Toen de ECB haar rente in 2024-2025 verlaagde, werd dat deel bijna meteen goedkoper.
Waarom dit belangrijk is
Dat remde de stijging van de factuur in 2025 af; dat effect verdwijnt wanneer de kortetermijnrente weer stijgt.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La hausse en pourcentage du PIB est donc restée limitée, principalement grâce à la baisse des taux d’intérêt à court terme. »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 18 van de pdf
Maar in juni 2026 verhoogde de Europese Centrale Bank haar rente opnieuw.Meer weten
In gewone woorden
Na een periode van dalingen verhoogde de ECB in juni 2026 opnieuw haar rente. De kortetermijnleningen van de Staat worden dus duurder.
Waarom dit belangrijk is
Dat is een van de redenen waarom de raming van de rente voor 2026 in juli werd verhoogd.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« la BCE a décidé de relevé à nouveau ses taux d’intérêt à compter du 17 juin 2026 pour les fixer à 2,40 %, 2,65 % et 2,25 %. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 29 van de pdf
RamingVoor zijn ramingen gaat het Agentschap van de Schuld uit van een rente op 10 jaar van 3,53 % in 2026 en 3,73 % in 2027.Meer weten
In gewone woorden
Om de rente te voorspellen, moet het Agentschap van de Schuld rentevoeten veronderstellen voor de komende maanden. Het baseert zich op wat de markten verwachten, met een kleine veiligheidsmarge.
Waarom dit belangrijk is
Alle renteramingen steunen op die hypotheses: als de echte rente ervan afwijkt, wijkt ook de factuur af.
Om in het achterhoofd te houden
Het zijn jaargemiddelden, geen voorspellingen van wat de ECB zal beslissen.
Citaat uit het document
« Voor 2027 wordt op de termijn van 10 jaar gerekend op een gemiddelde rentevoet van 3,73 % of 20 basispunten meer dan in de raming voor 2026. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 78 van de pdf
RamingDe nieuwe langlopende leningen van 2027 zouden gemiddeld 3,92 % kosten, met een gemiddelde looptijd van 16,27 jaar.Meer weten
In gewone woorden
Dat is de gemiddelde rente die verwacht wordt voor de nieuwe langlopende leningen van 2027, en hun verwachte gemiddelde looptijd. Het zijn hypotheses van het Agentschap van de Schuld, die het Monitoringcomité overneemt.
Waarom dit belangrijk is
Die leningen wegen op de rentelasten tijdens hun hele looptijd, dus tot ver na de huidige regeerperiode.
Citaat uit het document
« De gewogen gemiddelde rentevoet en de gewogen gemiddelde looptijd van de uitgiften op lange termijn in 2027 bedragen in de ramingen respectievelijk 3,92 % en 16,27 jaar. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 79 van de pdf
Sinds 2025 hebben de drie grote ratingbureaus de rating van België met één trap verlaagd.Meer weten
In gewone woorden
Ratingbureaus geven een score aan het vermogen van een staat om terug te betalen. De drie belangrijkste verlaagden de rating van België, vooral wegens de tekorten en de stijgende schuld.
Waarom dit belangrijk is
Een lagere rating kan de rente die de Staat moet betalen doen stijgen, en dus de rentelasten.
Om in het achterhoofd te houden
Volgens het Agentschap van de Schuld reageerde de Belgische rente weinig, omdat de markten die verlagingen al verwachtten.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Depuis début 2025, les trois grandes agences de notation ont dégradé la note financière de la Belgique d’un cran »
Federaal Agentschap van de Schuld, jaarverslag 2025 · pagina 14 van de pdf
RamingHet Agentschap van de Schuld schat dat de verlaging door Standard & Poor's de rente maar met 1 à 1,5 basispunt (0,01 à 0,015 procentpunt) doet stijgen.Meer weten
In gewone woorden
Een basispunt is een honderdste van een procentpunt. Het Agentschap schat dat de jongste verlaging de Belgische rente maar heel licht deed stijgen.
Waarom dit belangrijk is
Dat relativeert het rechtstreekse effect van ratings; wat het zwaarst weegt, zijn de rente in het algemeen en de omvang van de schuld.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« L’Agence de la Dette estime par ailleurs que la récente dégradation de la notation par Standard & Poor’s, qui a une incidence de 1 à 1,5 point de base sur les taux d’intérêt »
Rekenhof, aangepaste begroting 2026 (mei 2026) · pagina 89 van de pdf
Het Rekenhof vat de twee oorzaken van de stijging samen: de gemiddelde rente op de schuld stijgt, en de tekorten blijven hoog, waardoor de schuld groeit.Meer weten
In gewone woorden
De rente stijgt om twee redenen die elkaar versterken: elke euro schuld kost iets meer, en er komen elk jaar meer euro schuld bij omdat de tekorten aanhouden. Het Rekenhof herinnert daaraan in zijn commentaar op de begroting 2026.
Waarom dit belangrijk is
De eerste oorzaak hangt vooral af van de markten en de ECB; de tweede van de begrotingsbeslissingen.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Cette évolution est imputable à la fois à l’augmentation progressive du taux implicite (moyen) de la dette publique et à la persistance de déficits budgétaires importants »
Rekenhof, begroting 2026 (februari 2026) · pagina 122 van de pdf
VooruitzichtVoor de federale schuld zou de gemiddelde rente stijgen van 2,0 % in 2025 naar 3,1 % in 2031, en de rentelasten van 10,8 naar 22,6 miljard euro.Meer weten
In gewone woorden
Tegen 2031 zou de gemiddelde rente op de federale schuld blijven stijgen, en de schuld blijven groeien: beide effecten tellen op en de factuur zou ongeveer verdubbelen. Die twee effecten zijn de groei van de schuld en de stijging van de gemiddelde rente.
Waarom dit belangrijk is
Het zijn cijfers van het Agentschap van de Schuld zelf, die in de begrotingsdocumenten worden gebruikt.
Om in het achterhoofd te houden
Ze werden in de lente van 2026 opgesteld; de raming van juli ligt iets hoger.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les charges d’intérêts croîtraient pour leur part de 10,8 milliards d’euros en 2025 à 22,6 milliards d’euros en 2031, en raison non seulement de l’augmentation du volume de la dette mais également de la hausse du taux d’intérêt implicite (2,0% en 2025, 3,1% en 2031). »
Rekenhof, aangepaste begroting 2026 (mei 2026) · pagina 89 van de pdf
VooruitzichtVoor alle overheden samen verwacht het Planbureau een rente van 3,1 % van het bbp in 2029 en 3,5 % in 2031, tegenover 2,2 % in 2025.Meer weten
In gewone woorden
Het Federaal Planbureau is de onafhankelijke overheidsinstelling die de officiële economische vooruitzichten maakt. Het verwacht dat de rente van alle overheden een steeds groter deel van het bbp zal innemen.
Waarom dit belangrijk is
Een groter aandeel voor de rente laat minder ruimte voor andere uitgaven of vraagt meer ontvangsten, bij een gelijk tekort.
Om in het achterhoofd te houden
Het is een vooruitzicht ‘bij ongewijzigd beleid’: het veronderstelt dat er geen nieuwe maatregelen komen.
Citaat uit het document
« Charges d’intérêts 2,2 2,2 2,5 2,8 2,9 3,1 3,3 3,5 »
Planbureau, vooruitzichten van juni 2026 · pagina 35 van de pdf
VooruitzichtHet Planbureau vat samen: in zes jaar weegt de rente 1,3 procentpunt van het bbp zwaarder.Meer weten
In gewone woorden
Het Planbureau vat zijn vooruitzicht samen in één cijfer: het aandeel van de rente in het bbp stijgt op zes jaar duidelijk. Eén procentpunt van het bbp is een honderdste van alle welvaart die in een jaar wordt geproduceerd.
Waarom dit belangrijk is
Dat extra procentpunt van het bbp moet elk jaar gefinancierd worden, zoals elke andere uitgave, zonder dat een beslissing het heeft gecreëerd.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« les charges d’intérêts de la dette s’alourdissent de 1,3 point de pourcentage du PIB sur la période de six ans »
Planbureau, vooruitzichten van juni 2026 · pagina 34 van de pdf
VooruitzichtDe Nationale Bank verwacht voor alle overheden samen een rente van 3,0 % van het bbp in 2028.Meer weten
In gewone woorden
De Nationale Bank maakt haar eigen vooruitzichten, op een kortere termijn. Ze komt tot een stijging die vergelijkbaar is met die van het Planbureau.
Waarom dit belangrijk is
Wanneer verschillende instellingen tot dezelfde grootteorde komen, is de trend steviger.
Citaat uit het document
« Interest expense 2.2 2.2 2.5 2.8 3.0 »
Nationale Bank, projecties van juni 2026 · pagina 19 van de pdf
De Nationale Bank heeft haar tekortramingen naar boven bijgesteld, onder meer omdat de hogere rente de rentelasten doet stijgen.Meer weten
In gewone woorden
Tussen twee vooruitzichten herzag de Nationale Bank het verwachte tekort. Een van de redenen is dat de rente hoger ligt dan ze veronderstelde.
Waarom dit belangrijk is
Dat toont dat de rente het tekort kan veranderen zonder enige politieke beslissing.
Citaat uit het document
« an upward revision of interest expense due to higher interest rates »
Nationale Bank, projecties van juni 2026 · pagina 17 van de pdf
VooruitzichtVolgens de Europese Commissie wordt de daling van de andere uitgaven die in 2026 verwacht wordt (0,3 % van het bbp), volledig tenietgedaan door de stijging van de rente.Meer weten
In gewone woorden
De Europese Commissie maakt ook vooruitzichten voor elk land. Voor België in 2026 ziet ze de andere uitgaven licht dalen als aandeel van het bbp, maar de rente evenveel stijgen.
Waarom dit belangrijk is
Het tekort daalt dus niet, ondanks de besparingen op de andere uitgaven: dat is het effect van de rente in het totaalcijfer.
Citaat uit het document
« A 0.3% of GDP decrease in primary expenditure is expected to be fully offset by an increase in interest expenses. »
VooruitzichtVoor 2028 verwacht de Commissie nog eens 0,2 procentpunt van het bbp extra rente.Meer weten
In gewone woorden
Voor 2028 verwacht de Commissie een nieuwe stijging van de rente als aandeel van het bbp. De stijging gaat door ondanks de geplande besparingen op andere uitgaven.
Waarom dit belangrijk is
De Commissie houdt het Belgische tekort in het oog in het kader van de Europese regels; haar vooruitzichten tellen mee in de gesprekken met België.
Om in het achterhoofd te houden
Het vooruitzicht veronderstelt dat er geen nieuwe maatregelen komen, omdat er toen nog geen federale begroting 2027 was.
Citaat uit het document
« Interest payments are projected to continue rising by 0.2% of GDP »
VooruitzichtVoor de federale overheid en de sociale zekerheid ziet het Monitoringcomité de rente stijgen van 1,9 % van het bbp in 2026 naar 3,0 % in 2031.Meer weten
In gewone woorden
In begrotingsdocumenten groepeert ‘entiteit I’ de federale overheid en de sociale zekerheid. Het Monitoringcomité verwacht dat hun rente tot 2031 een steeds groter deel van het bbp zal innemen.
Waarom dit belangrijk is
Dat is het deel van de overheid dat nu over zijn begroting onderhandelt; dit cijfer weegt dus rechtstreeks op de inspanning die het moet leveren.
Om in het achterhoofd te houden
Het rapport geeft twee oorzaken: de stijgende schuld en hogere financieringskosten.
Citaat uit het document
« de interestlasten lopen op van 1,9 % van het bbp in 2026 tot 3,0 % van het bbp in 2031 als gevolg van de stijgende overheidsschuld en de hogere financieringskosten »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 13 van de pdf
VooruitzichtDe rente van de federale overheid zou in 2027 14,8 miljard euro bedragen, 2,1 miljard meer dan in 2026.Meer weten
In gewone woorden
Het Monitoringcomité raamt wat de federale rente in 2027 zou kosten als er niets verandert. De stijging in één jaar is groot.
Waarom dit belangrijk is
Die stijging moet worden opgevangen in de begroting 2027, waarover nu onderhandeld wordt.
Citaat uit het document
« Voor 2027 worden ze geraamd op 14.768 miljoen euro of 2.089 miljoen euro meer dan voor 2026. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 79 van de pdf
VooruitzichtTussen 2027 en 2031 zou de rente ten laste van de Schatkist gemiddeld met 12,7 % per jaar stijgen.Meer weten
In gewone woorden
De Schatkist, de centrale kas van de federale Staat, zou haar rentelasten tussen 2027 en 2031 elk jaar sterk zien stijgen. Het gaat om de rente die het Agentschap van de Schuld raamt, het grootste deel van de federale rente.
Waarom dit belangrijk is
Weinig andere federale uitgaven stijgen zo snel; daarom duikt de rente op in alle rapporten over de begroting.
Citaat uit het document
« In de periode 2028-2031 stijgen ze jaarlijks gemiddeld met 12,7 % om in 2031 op 23.471 miljoen euro uit te komen. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 145 van de pdf
VooruitzichtHet bedrag dat elk jaar geleend moet worden, zou stijgen van 60,1 miljard euro in 2027 naar 84,4 miljard in 2031.Meer weten
In gewone woorden
Het bedrag dat elk jaar geleend moet worden, zou stijgen, omdat de tekorten groeien en er meer oude leningen vervallen. Het gaat om de ‘brutofinancieringsbehoeften’: het tekort dat gedekt moet worden en de leningen die vernieuwd moeten worden.
Waarom dit belangrijk is
Hoe meer de Staat elk jaar leent, hoe meer zijn factuur afhangt van de rente van het moment.
Citaat uit het document
« In de berekeningen worden bruto-financieringsbehoeften ingecalculeerd van 60,05 miljard euro voor 2027 tot 84,40 miljard euro voor 2031. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 145 van de pdf
VooruitzichtVoor alle overheden samen zou de gemiddelde rente op de schuld stijgen van 2,24 % in 2025 naar 2,96 % in 2031.Meer weten
In gewone woorden
Het is dezelfde berekening van de gemiddelde rente, maar voor de schuld van alle overheden samen. Ze zou elk jaar stijgen.
Waarom dit belangrijk is
Die gemiddelde rente is een van de twee elementen van het sneeuwbaleffect, samen met de groei van de economie.
Citaat uit het document
« Taux d’int. implicite 2,24 2,41 2,60 2,69 2,82 2,92 2,96 »
Rekenhof, aangepaste begroting 2026 (mei 2026) · pagina 89 van de pdf
Wanneer de gemiddelde rente op de schuld hoger ligt dan de groei van de economie (inflatie inbegrepen), stijgt de schuld vanzelf als aandeel van het bbp: dat is het ‘sneeuwbaleffect’.Meer weten
In gewone woorden
Als de economie sneller groeit dan de rente op de schuld, daalt het gewicht van de schuld vanzelf. Is het omgekeerd, dan stijgt het vanzelf, zelfs zonder nieuw tekort buiten de rente.
Waarom dit belangrijk is
Dat begrip legt het verband tussen de rente en de toekomst van de schuld: het verklaart waarom de instellingen het verschil tussen beide percentages nauwlettend volgen.
Om in het achterhoofd te houden
De groei telt hier ‘nominaal’, dus met de prijsstijging erbij.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Lorsque le taux d’intérêt implicite de la dette publique devient supérieur au taux de croissance nominal du PIB, une augmentation spontanée du ratio de la dette se met en place. Cet effet est appelé « effet boule de neige ». »
Rekenhof, aangepaste begroting 2026 (mei 2026) · pagina 88 van de pdf
VooruitzichtHet verschil tussen beide percentages blijft negatief, maar het krimpt: van -5,34 procentpunt in 2023 naar -0,91 in 2026 en -0,06 in 2031.Meer weten
In gewone woorden
Zolang het verschil negatief is, helpt de groei van de economie de schuld te verlichten. Dat voordeel smelt jaar na jaar weg en zou in 2031 bijna nul zijn.
Waarom dit belangrijk is
Als dat voordeel verdwijnt, kan alleen een lager tekort de stijging van de schuld nog afremmen.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« passant de -5,34 % en 2023 à -0,91 % en 2026. Selon les estimations actuelles, cet écart continuera à se réduire mais à un rythme moins soutenu, pour atteindre -0,06 % en 2031. »
Rekenhof, aangepaste begroting 2026 (mei 2026) · pagina 88 van de pdf
VooruitzichtHet Planbureau gaat verder: in zijn hypotheses zou de gemiddelde rente vanaf 2031 hoger liggen dan de groei, en zou het sneeuwbaleffect op gang komen.Meer weten
In gewone woorden
Volgens het Planbureau zou de gemiddelde rente op de schuld uiteindelijk hoger liggen dan de groei van de economie. De schuld zou zichzelf dan via de rente beginnen te voeden.
Waarom dit belangrijk is
Dat is het scenario dat de instellingen willen vermijden, omdat elk jaar uitstel dan duurder wordt.
Om in het achterhoofd te houden
Andere ramingen (Rekenhof) houden in 2031 nog een heel licht negatief verschil: zo ver vooruit is de datum niet precies.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« il la dépasse à partir de 2031, ce qui entraîne une spirale croissante du taux d'endettement via les charges d'intérêts (effet boule de neige) »
Planbureau, vooruitzichten van juni 2026 · pagina 36 van de pdf
In 2025 werkte het sneeuwbaleffect nog in de goede richting: het verlaagde de schuldgraad met 1,3 procentpunt.Meer weten
In gewone woorden
In 2025 groeide de economie nog sneller dan de gemiddelde rente op de schuld, wat het gewicht van de schuld een beetje verlichtte. Maar het tekort buiten de rente verzwaarde ze veel meer.
Waarom dit belangrijk is
Dit cijfer komt van de Europese instellingen, die de evolutie van de Belgische schuld volgen in het kader van de begrotingsregels.
Citaat uit het document
« un effet boule de neige favorable (- 1,3 pp) »
Raad van de EU, aanbevelingen aan België (juli 2026) · pagina 9 van de pdf
Om de federale rentelasten te ramen, gebruikt het Agentschap van de Schuld zijn eigen rentehypotheses, niet die van het Planbureau.Meer weten
In gewone woorden
De begrotingsramingen nemen de groei en de inflatie van het Planbureau over, maar voor de federale rente legt het Agentschap van de Schuld zijn eigen rentehypotheses vast. Het leidt ze af uit wat de markten verwachten, met een veiligheidsmarge.
Waarom dit belangrijk is
Dat verklaart waarom de rente die het Monitoringcomité verwacht, kan verschillen van die van het Planbureau.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« pour les estimations des charges d’intérêts du pouvoir fédéral, l’Agence Fédérale de la Dette utilise ses propres hypothèses pour l’évolution des taux d’intérêts »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 6 van de pdf
VooruitzichtVoor de federale overheid en de sociale zekerheid zou de rente stijgen van 12,5 miljard euro in 2026 naar 18,6 miljard in 2029: 6,1 miljard meer.Meer weten
In gewone woorden
In euro zou de rente van de federale overheid en de sociale zekerheid tussen 2026 en 2029 met enkele miljarden stijgen, als er niets verandert. De cijfers komen uit het rapport van juli 2026 van het Monitoringcomité.
Waarom dit belangrijk is
Die stijging gebeurt op hetzelfde moment dat de regering het tekort wil verkleinen: een deel van de inspanning dient om hogere rente te compenseren.
Om in het achterhoofd te houden
Het verschil tussen 2026 en 2029 is een berekening van deze site op basis van twee cijfers uit dezelfde tabel.
Citaat uit het document
« Interestlasten 12,3 12,5 0,2 13,8 14,6 0,8 15,5 16,6 1,1 17,5 18,6 1,2 Charges d'intérêts »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 17 van de pdf
Het Europese uitgavenplafond, waarmee de officiële kloof van 7,7 miljard in 2029 berekend wordt, telt de rente niet mee.Meer weten
In gewone woorden
De Europese regels leggen een plafond op voor de stijging van de ‘netto-uitgaven’. De rente hoort daar niet bij. De officiële kloof die het Monitoringcomité berekent, meet de overschrijding van dat plafond.
Waarom dit belangrijk is
Je kunt dus niet zeggen dat de rente ‘deel uitmaakt’ van de officiële kloof. Maar ze vergroot het tekort, waar Europa ook naar kijkt.
Om in het achterhoofd te houden
Het cijfer van 10 miljard waarover de pers spreekt, is een doel van de regering, ruimer dan de officiële kloof.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Les dépenses nettes sont définies comme les dépenses publiques à l’exclusion des dépenses d’intérêt »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 35 van de pdf
Het Rekenhof benadrukt dat de rente, die buiten dat plafond valt, sterk bijdraagt tot een groter tekort.Meer weten
In gewone woorden
Het Rekenhof is de onafhankelijke instelling die de rekeningen van de staat controleert voor het parlement. Het herinnert eraan dat het uitgavenplafond naleven niet volstaat, omdat de rente, die er niet in meetelt, het tekort verzwaart.
Waarom dit belangrijk is
Dat is een waarschuwing over hoe je de officiële kloof moet lezen: ze dichten lost niet alles op.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« les dépenses primaires nettes ne comprennent pas les charges d’intérêt de la dette. Or, comme indiqué ailleurs, dans ce rapport, elles contribuent de manière importante à la dégradation du solde de financement des pouvoirs publics. »
Rekenhof, begroting 2026 (februari 2026) · pagina 138 van de pdf
VooruitzichtIn 2029 zou de rente van de federale overheid en de sociale zekerheid 2,5 % van het bbp bedragen, de helft van hun verwachte tekort van 5 %.Meer weten
In gewone woorden
Het tekort is het verschil tussen wat de overheid uitgeeft en wat ze ontvangt. Volgens het Planbureau zou in 2029 de helft van het tekort van de federale overheid en de sociale zekerheid van de rente komen.
Waarom dit belangrijk is
Met andere woorden: de andere helft komt van de gewone uitgaven en ontvangsten, en daarover gaan de begrotingsbeslissingen.
Om in het achterhoofd te houden
Dat cijfer komt uit de vooruitzichten van februari 2026; die van juni geven een vergelijkbare grootteorde.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« le BFP s’attend à ce que les charges d’intérêts du pouvoir fédéral et de la sécurité sociale représentent 2,5% du PIB et donc la moitié du déficit attendu de 5%. »
Planbureau, beleidsopties voor de begroting 2027 (juni 2026) · pagina 16 van de pdf
VooruitzichtZonder rente zou het tekort van alle overheden samen in 2029 binnen de Europese grens van 3 % van het bbp blijven, volgens het Planbureau.Meer weten
In gewone woorden
Europa vraagt dat het tekort onder 3 % van het bbp blijft. Het Planbureau berekent dat het tekort van alle Belgische overheden samen in 2029 zonder rente onder die grens zou liggen.
Waarom dit belangrijk is
De berekening toont hoe zwaar de rente in het tekort weegt. Ze zegt niet dat je ze niet zou moeten betalen: de rente is verschuldigd aan wie heeft geleend.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« pour l’ensemble des administrations publiques, sans cette charge d’intérêts, le déficit belge respecterait en 2029 la norme européenne de 3%. »
Planbureau, beleidsopties voor de begroting 2027 (juni 2026) · pagina 16 van de pdf
Wat officieel becijferd is
Maatregelen waarvan een officiële instelling het effect op de begroting heeft berekend, per jaar. Een plus verbetert de begroting, een min verslechtert ze. Het zijn geen beslissingen. Verschillende doorrekeningen dateren van de vorige verkiezingscampagne en gaan over maatregelen die sindsdien zijn aangenomen: ze komen niet boven op wat nog gevonden moet worden.
| Maatregel | Effect per jaar | Bron |
|---|---|---|
| Niet-strategische overheidsparticipaties verkopen (Proximus, Belfius, bpost, Ageas, BNP Paribas, Ethias) · voorgesteld door Vlaams Belang | +€ 15,0 miljard | Planbureau, doorrekening programma Vlaams Belang (2024) |
| Niet-strategische overheidsparticipaties verkopen (de helft voor schuldafbouw) · voorgesteld door N-VA | +€ 10,0 miljard | Planbureau, doorrekening programma N-VA (2024) |
RamingAls alle rentevoeten vanaf juli 2026 met één procentpunt zouden stijgen, zou de federale rente 1,1 miljard euro meer kosten in 2027, 2,6 miljard in 2029 en 3,9 miljard in 2031.Meer weten
In gewone woorden
Het Agentschap van de Schuld simuleerde wat er zou gebeuren als alle rentevoeten met één procentpunt zouden stijgen. Het effect is klein in het eerste jaar en groeit daarna, omdat de schuld geleidelijk tegen de nieuwe rente wordt vernieuwd.
Waarom dit belangrijk is
Die berekening geeft de grootteorde van het renterisico voor de federale begroting.
Om in het achterhoofd te houden
Het is een simulatie, geen voorspelling: niets zegt dat de rente zoveel zal stijgen.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Impact sur les intérêts de la dette totale 178 1.096 1.993 2.570 3.214 3.924 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 147 van de pdf
RamingElk miljard euro extra (of minder) tekort kost (of bespaart) daarna 35 à 40 miljoen euro rente per jaar.Meer weten
In gewone woorden
Een miljard extra tekort is een miljard extra dat geleend moet worden, waarop daarna elk jaar rente moet worden betaald. Het omgekeerde geldt voor een bespaard miljard.
Waarom dit belangrijk is
Dat is het ‘terugverdieneffect’ van begrotingsbeslissingen: een besparing verbetert de begroting in het jaar zelf, en daarna elk jaar nog een beetje via de vermeden rente.
Om in het achterhoofd te houden
De simulatie gaat uit van financiering met leningen op 10 jaar tegen de verwachte rente.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Impact d'une augmentation du solde de financement de 1 mia. EUR en 2028 15 38 38 38 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 147 van de pdf
RamingElk jaar één miljard extra tekort, van 2026 tot 2031, zou in 2031 206 miljoen euro extra rente kosten.Meer weten
In gewone woorden
Als het tekort elk jaar een miljard groter zou zijn, zouden de extra rentelasten zich jaar na jaar opstapelen. Het is een simulatie van het Agentschap van de Schuld, geen voorspelling.
Waarom dit belangrijk is
De berekening toont dat een aanhoudend tekort steeds meer rente kost.
Citaat uit het document
« Total 8 50 87 127 166 206 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 147 van de pdf
RamingIn de lente gaf dezelfde simulatie (+1 procentpunt vanaf maart 2026) 0,62 miljard euro extra voor 2026.Meer weten
In gewone woorden
Dezelfde simulatie was in de lente gemaakt, met een stijging die vroeger in het jaar begon. Ze gaf dus een groter effect voor 2026.
Waarom dit belangrijk is
Die simulaties worden bij elke begroting opnieuw gemaakt: ze tonen hoe het renterisico in de loop van de maanden evolueert.
Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Pour 2026, cette augmentation représenterait un surcoût budgétaire de 0,62 milliard EUR ou de 0,09 % du PIB. »
Aangepaste federale begroting 2026, algemene toelichting (april 2026) · pagina 18 van de pdf
Wie betaalt dit geld uit?
Van elke 100 euro in deze lijn: het deel dat elk bestuursniveau uitbetaalt. Samen is dat 100 %.
Elk bestuursniveau betaalt de rente op zijn eigen schuld. De federale overheid draagt het grootste deel van de schuld.
Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp · gegevens opgehaald op 20 november 2026.
Waaraan wordt het concreet besteed?
Van elke 100 euro in deze lijn: wat met het geld wordt betaald. Samen is dat 100 %.
Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp · gegevens opgehaald op 20 november 2026.
Hoe deze lijn is veranderd
Bovenaan het bedrag in euro van elk jaar, zonder correctie voor de prijsstijgingen. Onderaan hetzelfde bedrag in procent van de rijkdom die het land in één jaar produceert (bbp), zodat je verschillende jaren kunt vergelijken.
Bekijk deze cijfers in een tabel
| Jaar | Rente op de schuld |
|---|---|
| 2024 | 14,5 |
| 2023 | 12,3 |
| 2022 | 9,5 |
| 2021 | 9,5 |
| 2020 | 10,0 |
| 2019 | 10,5 |
| 2018 | 10,9 |
| 2017 | 11,6 |
| 2016 | 12,7 |
| 2015 | 13,2 |
| 2014 | 14,1 |
| 2013 | 14,0 |
| 2012 | 14,6 |
| 2011 | 14,3 |
| 2010 | 13,8 |
| 2009 | 14,2 |
| 2008 | 14,4 |
| 2007 | 14,2 |
| 2006 | 14,0 |
| 2005 | 14,0 |
| 2004 | 14,6 |
| 2003 | 15,4 |
| 2002 | 16,4 |
| 2001 | 17,6 |
Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp · gegevens opgehaald op 20 november 2026.
Bekijk deze cijfers in een tabel
| Jaar | Rente op de schuld |
|---|---|
| 2024 | 2,34% |
| 2023 | 2,03% |
| 2022 | 1,68% |
| 2021 | 1,87% |
| 2020 | 2,17% |
| 2019 | 2,19% |
| 2018 | 2,37% |
| 2017 | 2,61% |
| 2016 | 2,96% |
| 2015 | 3,17% |
| 2014 | 3,47% |
| 2013 | 3,55% |
| 2012 | 3,77% |
| 2011 | 3,77% |
| 2010 | 3,79% |
| 2009 | 4,08% |
| 2008 | 4,09% |
| 2007 | 4,14% |
| 2006 | 4,31% |
| 2005 | 4,53% |
| 2004 | 4,92% |
| 2003 | 5,49% |
| 2002 | 5,99% |
| 2001 | 6,65% |
Bron: Eurostat, tabel gov_10a_exp, gov_10dd_edpt1 · gegevens opgehaald op 20 november 2026.