Waarom 10 miljard?
Overal hoor je dat de federale regering tegen 2029 10 miljard moet vinden. Dat cijfer staat in geen enkel officieel document. Hier lees je waar het vandaan komt, wat het meet en wat het niet meet.
In het kort
De Belgische overheden geven meer uit dan ze ontvangen: het tekort bedraagt ongeveer 34 miljard euro per jaar, en het groeit.
Europa legt België een plafond op voor de groei van zijn uitgaven.
Volgens de officiële berekening zouden de federale overheid en de sociale zekerheid dat plafond in 2029 met € 7,7 miljard overschrijden.
De regering legde zichzelf 10 miljard op om een voorsprong te nemen. Ook als dat doel wordt gehaald, verdwijnt het tekort niet.
Deze pagina steunt op officiële ramingen, niet op afgesloten rekeningen. Ze veranderen bij elk nieuw rapport.
Als er niets verandert
Het tekort van alle Belgische overheden samen, jaar na jaar, als er geen nieuwe beslissingen komen. 2025 is een voorlopig resultaat, de rest een raming. Voor 2025 telt het Monitoringcomité 33,7 miljard euro; de rekeningen van Eurostat die elders op deze site worden gebruikt, geven 33,4 miljard euro. Het verschil komt van het moment waarop elk cijfer werd vastgelegd, niet van een fout.
Verwacht tekort, in miljard euro
Bron: Monitoringcomité, rapporten van maart en juli — bosa.belgium.be
Wat je moet onthouden
Het tekort van de federale overheid en de sociale zekerheid zou stijgen van 25,7 miljard euro in 2026 naar 38,3 miljard in 2029.Citaat uit het document
« Entiteit I -24.530 -25.680 -30.344 -34.028 -38.275 -40.672 -44.496 -14.152 Entité I »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 15 van de pdf
De gewesten, gemeenschappen en gemeenten samen zouden in 2029 een tekort van 4,3 miljard euro hebben (0,6 % van het bbp): bijna het hele tekort is federaal.Citaat uit het document
« Vorderingensaldo -5.049 -4.672 -4.258 -5.129 -4.029 1.020 Solde de financement »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 21 van de pdf
Van de maatregelen waartoe al is beslist, is voor 2,2 miljard euro (in 2029) nog niet bekend hoe ze worden uitgewerkt; het Monitoringcomité telt ze toch mee.Citaat uit het document
« MOCO 07/26 183 1.415 1.544 2.192 2.192 2.192 COMO 07/26 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 11 van de pdf
Het Planbureau (juni 2026) verwacht voor alle overheden samen een tekort van 6,0 % van het bbp in 2029 en 6,4 % in 2031.Citaat uit het document
« Solde de financement -4,4 -5,1 -5,1 -5,2 -5,4 -6,0 -6,2 -6,4 »
Federaal Planbureau, juni 2026 · pagina 35 van de pdf
Waarom het tekort groeit
Vier uitgaven stijgen sneller dan de inkomsten: de rente op de schuld, de gezondheidszorg, de pensioenen en defensie. Tegelijk dalen de inkomsten een beetje, deels door belastingverlagingen die al beslist zijn.
De rente op de schuld die de federale overheid en de sociale zekerheid betalen, zou stijgen van 12,5 miljard euro in 2026 naar 18,6 miljard in 2029.Citaat uit het document
« Interestlasten 12,3 12,5 0,2 13,8 14,6 0,8 15,5 16,6 1,1 17,5 18,6 1,2 Charges d'intérêts »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 17 van de pdf
In euro zouden de terugbetalingen voor gezondheidszorg stijgen van 46,3 miljard in 2027 naar 50,6 miljard in 2029.Citaat uit het document
« Prestaties 46.261 48.616 50.642 52.959 55.316 9.055 Prestations »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 168 van de pdf
In euro zouden de pensioenen die de Federale Pensioendienst uitbetaalt stijgen van 45,9 miljard in 2027 naar 50,2 miljard in 2029.Citaat uit het document
« SFP 45.898 48.206 50.238 51.897 53.517 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 163 van de pdf
De defensie-inspanning waarvan wordt uitgegaan, bedraagt 14,1 miljard euro in 2029 (1,93 % van het bbp volgens de NAVO-definitie).Citaat uit het document
« Defensie-inspanning nominaal (NAVO definitie) 13.640 13.909 14.123 14.585 15.037 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 8 van de pdf
Toon nog 3 gecontroleerde feiten
De ontvangsten van de federale overheid en de sociale zekerheid zouden dalen van 30,5 % van het bbp in 2026 naar 29,5 % in 2031.Citaat uit het document
« Aan de ontvangstenzijde dalen de totale ontvangsten van 30,5 % van het bbp in 2026 tot 29,5 % van het bbp »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 14 van de pdf
De vooruitzichten houden rekening met belastingverlagingen die al beslist zijn voor 2029 en 2030, terwijl de geplande besparingen in 2029 stoppen.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La projection tient compte des baisses d’impôts décidées pour 2029 et 2030, ainsi que du fait que les »
Federaal Planbureau, juni 2026 · pagina 34 van de pdf
De Nationale Bank verklaart de verslechtering door een zwakkere economie, hogere rentevoeten en maatregelen die minder opbrengen dan verwacht.Citaat uit het document
« The downward revision of the projected budget balance can mainly be attributed to lower economic activity, an upward revision of interest expense due to higher interest rates, and a downward revision of the impact of government measures. »
Nationale Bank van België, juni 2026 · pagina 17 van de pdf
Eén politiek doel, twee officiële cijfers
De 10 miljard is een doel dat de regering zichzelf in juli 2026 heeft opgelegd. De officiële berekening komt van het Monitoringcomité: topambtenaren die ramen waar de begroting naartoe gaat als er geen nieuwe beslissingen komen.
- € 10,0 miljardDoel van de regering, volgens de pers
- € 7,7 miljard
Kloof berekend door het Monitoringcomité voor 2029
- € 9,8 miljard
Dezelfde berekening voor 2031
Het officiële cijfer verandert snel: € 4,9 miljard in het rapport van maart, € 6,7 miljard in april, € 7,7 miljard in juli.
De uitleg van de regering, zoals de pers die weergeeft
De regering wil al in 2029 de inspanning leveren die de Europese regel voor 2031 vraagt. Zo komt de 10 miljard dicht bij het officiële cijfer voor 2031 (€ 9,8 miljard). Dat verband leggen wij zelf: het staat zo in geen enkel officieel document.
« L’ambition est de réaliser, avec deux ans d’avance, l’effort nécessaire pour respecter la norme européenne de dépenses prévue pour 2031. L’exécutif souhaite ainsi limiter l’effet de la hausse des charges d’intérêts sur les finances de l’État. »In zijn jongste rapport (6 juli 2026) raamt het Monitoringcomité de opgetelde kloof op 7,7 miljard euro in 2029.Citaat uit het document
« Gecumuleerde afwijking mia € (7)=(7)t-1 +(6) 1,2 0,6 2,4 5,8 7,7 8,4 9,8 Écart cumulé »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 25 van de pdf
Dezelfde tabel geeft een opgetelde kloof van 9,8 miljard euro in 2031: dat is het officiële cijfer dat het dichtst bij de ‘10 miljard’ ligt.Citaat uit het document
« Gecumuleerde afwijking mia € (7)=(7)t-1 +(6) 1,2 0,6 2,4 5,8 7,7 8,4 9,8 Écart cumulé »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 25 van de pdf
Het cijfer van maart 2026 was berekend vóór de oorlog in Iran; de stijgende energieprijzen hebben de rekening daarna doen oplopen.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« du conflit, notamment en matière d’augmentation des prix de l’énergie, devraient probablement avoir un impact défavorable sur le montant du solde du compte de contrôle »
Federaal Planbureau, juni 2026 · pagina 5 van de pdf
Wat dit cijfer meet, en wat niet
Het is niet het tekort, en ook geen bedrag dat Europa oplegt. Het is een afwijking tussen verwachte uitgaven en een plafond.
Het officiële cijfer is geen tekort: het is de kloof tussen wat de federale overheid en de sociale zekerheid zullen uitgeven als er niets verandert en het uitgavenplafond dat hun is toegewezen.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« du compte de contrôle de l’Entité I représente l’écart entre, d’une part, la trajectoire des dépenses nettes à politique inchangée et, d’autre part, la norme en la matière telle que recommandée par le Conseil supérieur des Finances »
Federaal Planbureau, juni 2026 · pagina 5 van de pdf
‘Entiteit I’ betekent: de federale overheid en de sociale zekerheid samen.Citaat uit het document
« En matière de finances publiques, l’Entité I comprend le pouvoir fédéral et la sécurité sociale. »
Federaal Planbureau, juni 2026 · pagina 5 van de pdf
Europa legt geen bedrag aan besparingen op: het legt een jaarlijks plafond op voor de stijging van de uitgaven.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La Belgique devrait veiller à ce que le taux de croissance nominal des dépenses nettes ne dépasse pas les maxima définis à l'annexe I. »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 8 van de pdf
Voor de federale overheid en de sociale zekerheid laat dat plafond in 2029 een uitgavenstijging van 2,27 % toe; het Monitoringcomité verwacht 3,1 %.Citaat uit het document
« Norm Entiteit I % (1) 3,81 % 2,96 % 2,54 % 2,32 % 2,27 % 2,50 % 2,62 % Norme de l'Entité I »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 25 van de pdf
Toon nog 2 gecontroleerde feiten
Tot 2028 vangt de Europese uitzondering voor defensie-uitgaven de overschrijding op; de kloof wordt zichtbaar in 2029.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Pour la période allant jusqu’en 2028, l’impact de cette évolution sur le compte de contrôle sera compensé par la flexibilité autorisée. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 25 van de pdf
Dat uitgavenplafond naleven volstaat niet om het tekort tot 3 % van het bbp terug te brengen, zegt het Rekenhof.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Il résulte de ce qui précède que le simple respect du critère des dépenses primaires nettes ne permet pas, dans le contexte macro-économique actuel, de satisfaire à moyen terme à l’objectif européen de déficit maximum de 3% du PIB. »
Rekenhof, mei 2026 · pagina 78 van de pdf
Wat Europa vraagt
Europa legt geen bedrag aan besparingen op. Het legt een plafond op voor de groei van de uitgaven, en controleert dat elk jaar.
Op 26 juli 2024 stelde Europa officieel vast dat het Belgische tekort te hoog was (‘procedure bij buitensporige tekorten’).Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Le 26 juillet 2024, le Conseil a décidé, conformément à l'article 126, paragraphe 6, du TFUE, qu'il existait un déficit excessif en Belgique en raison du non-respect du critère du »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 3 van de pdf
België moet tegen 2029 een einde maken aan dat te hoge tekort.Citaat uit het document
« La Belgique devrait donc mettre un terme à sa situation de déficit excessif d'ici 2029. »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 8 van de pdf
Het begrotingsplan dat België bij Europa indiende, loopt van 2025 tot 2029 en spreidt de sanering over zeven jaar, tot 2031.Citaat uit het document
« Le plan budgétaire et structurel national à moyen terme de la Belgique couvre la période 2025–2029 et présente un ajustement budgétaire sur sept ans. »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 4 van de pdf
De uitgaven van alle Belgische overheden mogen hoogstens stijgen met 3,6 % in 2025, 2,5 % in 2026, 2,5 % in 2027, 2,1 % in 2028 en 2,1 % in 2029.Citaat uit het document
« Taux de croissance (en %) Annuels 3,6 2,5 2,5 2,1 2,1 »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 13 van de pdf
Toon nog 4 gecontroleerde feiten
Sinds 8 juli 2025 mag België het plafond overschrijden voor zijn defensie-uitgaven, maar alleen van 2025 tot 2028.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« La période d'activation de la clause dérogatoire nationale (2025-2028) permet à la Belgique de revoir les priorités en matière de dépenses publiques ou d'augmenter les recettes publiques, afin qu'une hausse durable des dépenses de défense ne compromette pas sa viabilité budgétaire à moyen terme. »
Raad van de Europese Unie, juli 2026 · pagina 7 van de pdf
In juni 2026 oordeelde de Commissie dat België deed wat gevraagd werd: de procedure is opgeschort (ze gaat niet verder, maar ze is niet afgesloten).Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« procédure de déficit excessif à l'égard de la Belgique est suspendue »
Raad van de Europese Unie, juli 2026 · pagina 6 van de pdf
De Commissie (17 november 2026) verwacht een tekort van 5,5 % van het bbp in 2027, zonder nieuwe federale maatregelen.Citaat uit het document
« The deficit is projected to increase to 5.5% of GDP in 2027 despite measures taken by the regional governments to contain current spending and increase revenue. »
De procedure kan pas worden afgesloten wanneer het tekort opnieuw onder 3 % van het bbp ligt en daar naar verwachting blijft.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« que lorsque le déficit a été ramené sous la valeur de référence et devrait s'y maintenir selon les prévisions de la Commission au cours de l'exercice en cours et de l'exercice suivant »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 7 van de pdf
Wat al beslist is
De 10 miljard komt boven op inspanningen die al waren aangekondigd. Niemand publiceert een overzicht van wat echt is uitgevoerd.
Bij de begroting 2025 bedroeg de vooropgestelde inspanning 35 miljard euro over 2025-2030, waarvan 7,9 miljard verhoopt dankzij meer werk en activiteit (‘terugverdieneffecten’).Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« 35 milliards d’euros pour la période 2025-2030, dont 7,9 milliards d’euros d’effets retour »
Rekenhof, februari 2026 · pagina 137 van de pdf
Toch ontbrak er in september 2025 nog 18,5 miljard euro om in 2030 op 3 % uit te komen.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« le comité de monitoring avait réévalué ce déficit à 5,8 %, soit une aggravation de 18,5 milliards d’euros par rapport à l’objectif de 3 % retenu par le gouvernement en 2025 »
Rekenhof, februari 2026 · pagina 137 van de pdf
Eind 2025 besliste de regering tot nieuwe maatregelen die het saldo tegen 2029 met 9,2 miljard euro moeten verbeteren.Citaat uit het document
« amélioreront, d’ici 2029, le solde de financement de l’entité I de 9,2 milliards d’euros »
Rekenhof, februari 2026 · pagina 137 van de pdf
Met die maatregelen ging de begroting 2026 uit van een tekort van 31,2 miljard euro (4,3 % van het bbp) op het einde van de legislatuur.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« s’élèverait, selon l’exposé général, à 31,2 milliards d’euros (4,3 % du PIB) à la fin de la législature »
Rekenhof, februari 2026 · pagina 137 van de pdf
Toon nog 3 gecontroleerde feiten
Drie maanden later ging de aangepaste begroting uit van 36,2 miljard euro (5 % van het bbp) in 2029.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« PIB) à -36,2 milliards d’euros en 2029 (-5 % du PIB), soit une détérioration de 11,7 milliards d’euros, »
Rekenhof, mei 2026 · pagina 77 van de pdf
De Nationale Bank noemt versoepelingen van de pensioenhervorming en het schrappen van bepaalde btw-verhogingen.Citaat uit het document
« several relaxations of the pension reform, the repeal of certain VAT increases »
Nationale Bank van België, juni 2026 · pagina 17 van de pdf
Het Rekenhof heeft de nota van de regering over de werkelijke voortgang van de maatregelen niet gekregen: er bestaat dus geen officieel openbaar overzicht van wat gerealiseerd is.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Cette note n’a toutefois pas été transmise à la Cour des comptes. »
Rekenhof, mei 2026 · pagina 78 van de pdf
En de schuld?
Zolang er een tekort is, stijgt de schuld, en daarmee ook de rente die betaald moet worden.
Eind 2025 bedroeg de Belgische overheidsschuld 107,9 % van het bbp.Citaat uit het document
« Schuldgraad 107,9 110,7 112,7 114,9 117,1 119,7 122,6 Taux d'endettement »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 23 van de pdf
Als er niets verandert, zou ze stijgen naar 117,1 % van het bbp in 2029 en 122,6 % in 2031.Citaat uit het document
« Schuldgraad 107,9 110,7 112,7 114,9 117,1 119,7 122,6 Taux d'endettement »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 23 van de pdf
Elk miljard euro extra tekort kost daarna 35 à 40 miljoen euro rente per jaar.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Impact d'une augmentation du solde de financement de 1 mia. EUR en 2028 15 38 38 38 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 147 van de pdf
Als de rentevoeten met één procentpunt zouden stijgen, zou de rente in 2029 2,6 miljard euro meer kosten.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Impact sur les intérêts de la dette totale 178 1.096 1.993 2.570 3.214 3.924 »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 147 van de pdf
Toon nog 2 gecontroleerde feiten
Vanaf 2031 zou de gemiddelde rente op de schuld hoger liggen dan de groei van de economie: de schuld zou dan zichzelf voeden (‘sneeuwbaleffect’).Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« il la dépasse à partir de 2031, ce qui entraîne une spirale croissante du taux d'endettement via les charges d'intérêts (effet boule de neige) »
Federaal Planbureau, juni 2026 · pagina 36 van de pdf
De begrotingstoestand is niet gunstig, maar schendt op zich de Europese regels niet zolang het uitgavenplafond wordt nageleefd, merkt het Rekenhof op.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Bien que peu favorable, cette situation budgétaire n’est pas en contradiction avec les exigences de la gouvernance européenne. »
Rekenhof, februari 2026 · pagina 137 van de pdf
De datums om te onthouden
Wat er gebeurd is, en de deadlines die eraan komen.
6 juli 2026: het Monitoringcomité publiceert zijn rapport (kloof van 7,7 miljard in 2029).
15 oktober: wettelijke datum waarop de begroting van het volgende jaar bij de Kamer moet worden ingediend.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« Chambre des représentants au plus tard le 15 octobre de l'année qui précède l'année budgétaire. »
Rekenhof, februari 2026 · pagina 109 van de pdf
Eind 2028: einde van de Europese uitzondering voor defensie-uitgaven.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« L’évaluation de la croissance des dépenses nettes tient également compte de la flexibilité accordée par l’Union européenne en matière de dépenses de défense pour la période 2025-2028. »
Monitoringcomité, juli 2026 · pagina 25 van de pdf
2029: laatste jaar van het huidige plan, deadline om uit het buitensporig tekort te raken, en laatste jaar van de legislatuur.Citaat uit het document
« La Belgique devrait donc mettre un terme à sa situation de déficit excessif d'ici 2029. »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 8 van de pdf
2031: einde van de met Europa afgesproken saneringsperiode van zeven jaar.Citaat uit het document (origineel in het Frans)
« d'ajustement pour la porter à sept années (2025–2031) »
Raad van de Europese Unie, juni 2025 · pagina 4 van de pdf